Aleksandra Zečević Malović

Izranjajući iz pijeska ostrva Saadiyat, Zayed Nacionalni Muzej predstavlja istovremeno kulturnu instituciju i klimatski instrument. Smješten u srcu Kulturnog Distrikta Saadiyat, ovaj projekat biroa Foster + Partners, predvođenog Pritzerovim laureatom Lordom Normanom Fosterom, otvoren je za javnost 3. decembra 2025. godine, nakon više od jedne decenije planiranja i složene izgradnje.

Novi Atlas Jadrana, projekat APSS Instituta iz Podgorice, podržan od strane Programa za kulturu i kreativnost Zapadnog Balkana (Culture and Creativity for the Western Balkans) i British Council, predstavljen je u Decembru u Podgorici, a njegova međunarodna i crnogorska promocija najavljena je za prvu polovinu ove godine.

Uređenje sopstvenog radnog prostora za studio NG Design predstavljalo je priliku da se profesionalno iskustvo pretoči u lični, samoprojektovani enterijer. Autori su se prvi put našli u ulozi projektanata, investitora i korisnika prostora, oblikujući ambijent koji podjednako odgovara potrebama rada i susreta sa klijentima. Rezultat je funkcionalno i atmosferično radno okruženje, zasnovano na jasnoj prostornoj organizaciji i pažljivoj upotrebi materijala.

U samom srcu Sijene, unutar zidova istorijske Palate Rinučini, nalazi se stan čija je nedavna restauracija i enterijersko uređenje spojila drevno nasljeđe i savremenu estetiku. Smještena u strukturi koja datira iz 11. vijeka, ova intervencija otkriva skriveno bogatstvo zidova srednjovjekovne kule i pretvara prostor u sofisticirani, ali tihi dijalog prošlosti i sadašnjosti.

Na obali Luštice stara vojna zgrada doživjela je preobražaj koji briše granicu između prošlosti i sadašnjosti. Umjesto rušenja, odluka je bila da se sačuva i transformiše, zadržavajući originalni oblik i konstrukciju. Projekat podgoričkog studija NRA Atelier pažljivo je oblikovao duh mjesta. Dodan je samo jedan sprat – taman toliko da objekat dobije novu funkciju, a da i dalje djeluje kao da je oduvijek bio dio pejzaža. „Kada je nešto funkcionalno, ne treba ga rušiti; ako je drvo živo, ne treba ga uklanjati,“ prisjeća se Simon Drotter, kreativni direktor ispred investitora, pozivajući se na viziju vlasnika Samih Sawirisa.

Šumski pojasevi u blizini gradova, po njihovom obodu, vrlo su poželjni i predstavljaju ostatke nekadašnjih šuma ili njihove dijelove, koji se često zrakasto uvlače u gradsko tkivo. Nazivaju ih plućima grada, jer zelenim koridorima – uličnim kanjonima omogućavaju priliv svježeg vazduha. U kombinaciji sa dominantnim vjetrovima imaju i funkciju provjetravanja gradova, što je veoma značajno sa aspekta ublažavanja aerozagađenja.