Bilo nas je svega 24. Sjećam se da smo počeli sa dva studija, u prilično skromnim uslovima, ali uz veliki entuzijazam profesora, asistenata i nas studenata. Četiri godine kasnije, 2006. godine, osamostaljen je Arhitektonski fakultet, čime je započela nova etapa njegovog razvoja.
Upravo zato, smatram da je važno da se u obilježavanju ovog značajnog jubileja prepoznaju i prve četiri godine, koje predstavljaju neodvojiv dio istorije i razvoja arhitektonskog obrazovanja u Crnoj Gori.
PRVE ČETIRI GODINE I LJUDI KOJI SU IH OBILJEŽILI
Na samom početku, veliki broj profesora dolazio je sa Arhitektonskog fakulteta u Beogradu, uz profesore Građevinskog fakulteta u Podgorici i gostujuće predavače. Bilo je tu različitih pristupa, iskustava i pogleda na arhitekturu, što je za nas kao prvu generaciju bilo izuzetno dragocjeno.
Ono po čemu posebno pamtim te godine jeste odnos koji smo imali sa profesorima i asistentima. Sa većinom njih komunikacija je bila veoma neposredna, često drugarska i prijateljska. Naravno, postojale su obaveze, rokovi i ispiti, ali bilo je i mnogo razgovora, diskusija i prostora da razvijamo sopstveno mišljenje.
Vjerujem da je upravo takav odnos značajno uticao na naše obrazovanje, ali i na način na koji smo kasnije pristupali profesiji.
Zato mislim da ovaj jubilej treba da bude i prilika da se oda velika zahvalnost ljudima koji su podržali osnivanje studija arhitekture u Crnoj Gori, posebno onima koji danas više nijesu sa nama.
Prije svega profesoru Aleksandru Baćku Kekoviću, jednom od ključnih ljudi u pokretanju studija, koji je učestvovao u kreiranju njihovog prvog nastavnog programa i postavljanju temelja budućeg Fakulteta.
Posebnu zahvalnost dugujem svom dragom profesoru Aleksandru Radojeviću, koji je bio moj mentor, ali ne samo u akademskom smislu. Njegovi savjeti, podrška i odnos koji smo izgradili bili su mi dragocjeni i u životu, mnogo šire od samog fakulteta.
I naravno, sve ostale profesore i asistente koji su svojim znanjem, iskustvom i posvećenošću bili dio tih prvih godina.
JUBILEJ OBILJEŽEN OZBILJNIM PROGRAMOM
Arhitektonski fakultet je 20. oktobra 2026. godine svečano obilježio dvije decenije samostalnog rada, a posebno mi je drago što je ovaj značajan jubilej obilježen sadržajnim programom koji je, pored osvrta na dosadašnji razvoj, otvorio i važna pitanja o budućnosti arhitektonskog obrazovanja.
Na svečanosti je prikazan film alumnistkinje Sare Stojkanović, posvećen razvoju Fakulteta kroz iskustva i sjećanja profesora, studenata i nekadašnjih studenata. Pripremljena je i dvojezična monografija koja dokumentuje njegov dosadašnji rad i razvoj.
Predstavljeni su i rezultati studentske radionice „20 vizija za 20 godina razvoja Podgorice“, u kojoj su učestvovala 43 studenta, nudeći svoje ideje o budućnosti grada.
Ipak, posebnu težinu cjelokupnom obilježavanju dala je Prva međunarodna konferencija „Arhitektonsko obrazovanje u 21. vijeku“, organizovana od 20. do 22. oktobra.
Tokom tri dana Fakultet je okupio predavače, istraživače i stručnjake iz zemlje i inostranstva, a za konferenciju je pripremljeno 47 naučnih i stručnih radova koje potpisuje 87 autora. Među pozvanim predavačima bio je i profesor Bob Sheil, dugogodišnji direktor škole arhitekture Bartlett u Londonu.
Teme konferencije bile su izuzetno aktuelne, od budućnosti arhitektonskog obrazovanja i odnosa akademije i prakse do primjene novih tehnologija, vještačke inteligencije i preispitivanja postojećih modela obrazovanja.
Mislim da organizacija ovakvog međunarodnog skupa zaslužuje pohvalu i čestitke dekanki Svetlani Perović i cijelom timu Fakulteta. Posebno zato što je jubilej iskorišćen ne samo za predstavljanje dosadašnjih rezultata, već i za otvaranje važnih pitanja o budućnosti arhitektonske profesije.
ŠTA JE NAJVAŽNIJE SAČUVATI?
Za ove dvije decenije Fakultet se značajno razvio. Danas ima kvalitetnije prostorne uslove, međunarodnu saradnju i generacije arhitekata koje rade u Crnoj Gori, regionu i svijetu. Tokom dosadašnjeg rada dodijeljeno je oko 1.500 diploma na različitim nivoima studija.
Ali, uz sve te rezultate, vjerujem da je važno sačuvati i ono što je obilježilo naše početke: neposredan odnos profesora i studenata, otvorenost za razmjenu mišljenja i spremnost da se znanje dijeli.
Arhitektonsko obrazovanje danas je pred mnogo drugačijim izazovima nego 2002. godine. Zato je važno da Fakultet nastavi da se razvija, da podstiče kritičko razmišljanje i obrazuje arhitekte svjesne svoje odgovornosti prema prostoru.
A ono što bih ja lično voljela jeste da se, kada govorimo o istoriji Fakulteta, uvijek sjetimo i ljudi koji su bili tu na početku. I onih koji su nas učili, podržavali i vjerovali da Crna Gora treba da ima svoju arhitektonsku školu.
Organizacija ovakvog međunarodnog skupa svakako je jedan od značajnijih rezultata Fakulteta, ali i lijep način da se zaokruži period od dva mandata dekanke Svetlane Perović. Posebno mi je drago što jubilej nije ostao samo osvrt na prethodnih 20 godina, već je otvorio i ozbiljna pitanja o budućnosti arhitektonskog obrazovanja.
Čestitam Arhitektonskom fakultetu Univerziteta Crne Gore dvadeset godina samostalnog rada, uz posebnu zahvalnost svima koji su učestvovali u osnivanju i razvoju studija arhitekture od 2002. godine. Jer, iako danas obilježavamo dvije decenije samostalnog Fakulteta, ne treba zaboraviti da su njegovi temelji postavljeni četiri godine ranije.
Komentari(0)